Veertig jaar gemeentefusies
Hoe het in Zuid-West-Vlaanderen anders liep dan gepland
De Leiegouw 2017, nr. 2
In 1977 vond in België de grootste fusiegolf van gemeenten plaats. In Zuid-West-Vlaanderen werd het aantal gemeenten gereduceerd van 41 naar 13. Deze fusies verliepen niet zonder slag of stoot: na hevig protest, soms zelfs rellen, werden de oorspronkelijke plannen grondig gewijzigd. Gemeenten als Kuurne, Lendelede, Zwevegem of Harelbeke, werden geen deelgemeente van Kortrijk. Toch zijn de fusies op heel wat plaatsen nog niet verteerd. De Leiegouw, vereniging voor geschiedenis in de regio Kortrijk, publiceert veertig jaar later een themanummer over de fusies in de regio zuidwest.
Niet minder dan zeventien auteurs uit alle gemeenten in de regio werkten mee aan de publicatie, van Wervik tot Waregem en van Avelgem tot Lendelede. Op basis van archiefonderzoek, interviews met bevoorrechte getuigen en persoonlijke herinneringen, wordt een woelige periode gereconstrueerd. Waarom verliepen de fusies in deze regio zo moeilijk? Hoe komt het dat de megafusie van Kortrijk er nooit is gekomen? Zijn de fusies een goede zaak geweest voor de inwoners, of hebben de vroegere deelgemeenten hun eigen identiteit verloren? En waarom is er nu opnieuw sprake van gemeentefusies, overal in Vlaanderen, maar niet in deze regio?
Inhoud
Koenraad de Ceuninck en Herwig Reynaert, De fusies in de regio Kortrijk. Grenzen afbakenen in het licht van politiek getouwtrek.
Paul Deprez, ‘Niet overdrijven en evenwicht bewaren’. Hoe ik als burgemeester van Heestert en arrondissementeel CVP-voorzitter de fusies heb meegemaakt.
Filip Santy, ‘Voor zover we iets in de pap te brokken hadden’. Hoe een kleinere gemeente als Aalbeke omging met het fusiedebat.
Remi Dejaeghere, De furieuze strijd voor een zelfstandig Kuurne. De enige gemeente die een stukje kleiner werd door de fusies.
Piet Boncquet, Het unieke statuut van grensgeval Sint-Katharina.
Philippe Haeyaert, Wevelgem, een overwinning van het ACW.
Michel Werbrouck. De kunstmatige fusie van Menen-Lauwe-Rekkem.
Rik Braem, Wervik en Geluwe, een gedwongen huwelijk.
Frederik Bossuyt, ‘Als het maar niet met Kortrijk is’. Roger Verhelst, Werner Vanneste en Willem Libert maakten de fusie van Harelbeke van nabij mee.
Martijn Vandenbroucke, Persoonlijke contacten verzekerden de zelfstandigheid van Deerlijk.
Bernard Delange, Waregem, of hoe de fusie stopte bij de provinciegrens.
André Terrijn, De cruciale rol van burgemeester Steverlynck in het fusiedossier Vichte.
Lieven Byls, m.m.v. Brecht Dutillieux, Nadine Delesalle, Jules Lampole en Carlos Van Branteghem, Avelgem, een langwerpig lint langs de Schelde. De rivier als bindmiddel tussen Bossuit, Outrijve, Waarmaarde, Kerkhoven en Avelgem.
Hendrik Callewier, Wat Bevergem ons leert over de fusies. Heemkunde en lokale ‘identiteit’ als tegengewicht voor verstedelijking en centralisering.